Van slecht geluid tot een onduidelijke boodschap: zo voorkom je dat bruikbaar beeldmateriaal onnodig verloren gaat
Zelf een video opnemen hoeft technisch niet ingewikkeld te zijn. Met een smartphone of camera kun je prima materiaal maken voor je website, social media of interne communicatie.
Toch zijn het vaak kleine keuzes tijdens de opname die later problemen veroorzaken. Het geluid blijkt slecht verstaanbaar, de spreker staat ongelukkig in beeld of tijdens de montage ontbreekt precies dat ene extra shot.
In dit artikel vind je 10 veelgemaakte fouten bij video opnemen en vooral: wat je kunt doen om ze te voorkomen.
Begin je nog maar net met video voor je organisatie? Lees dan ook Starten met video voor je bedrijf. Daar vind je een praktisch stappenplan van voorbereiding tot publicatie.
10 fouten die je beter vóór de montage kunt voorkomen
Niet iedere fout betekent dat een opname direct onbruikbaar is. Tijdens de montage kan veel worden verbeterd.
Maar hoe beter je bronmateriaal, hoe meer mogelijkheden je later hebt.
1. Je let pas op het licht als je al aan het filmen bent
Een camera kan veel corrigeren, maar slecht of sterk wisselend licht blijft lastig.
Een veelvoorkomende situatie is dat iemand vlak voor een raam gaat zitten terwijl het daglicht tijdens de opname verandert. Of dat het raam achter de spreker staat, waardoor het gezicht juist te donker wordt.
Wat kun je doen?
Controleer vóór de opname hoe het licht op je onderwerp valt.
Film je binnen met daglicht? Zorg dan bij voorkeur dat het licht van voren of schuin van voren komt. Is het licht onvoldoende of wisselend, dan kan een eenvoudige videolamp of softbox helpen.
Gebruik je een camera en wil je beter begrijpen hoe diafragma, sluitertijd en ISO samenhangen? Lees dan ook Belichtingsdriehoek voor video.
2. Je besteedt veel aandacht aan beeld, maar vergeet het geluid
Een beeld dat iets minder mooi is, kan nog prima bruikbaar zijn.
Slecht verstaanbaar geluid is vaak veel storender.
Denk aan:
Maak daarom altijd eerst een korte testopname en luister die terug met een koptelefoon.
Film je met een smartphone? Ook dan is een eenvoudige externe microfoon vaak een grotere verbetering dan meteen investeren in een duurdere camera.
3. De achtergrond leidt af van de spreker
Bij een video let je vanzelf op degene die spreekt. De camera registreert ondertussen óók alles eromheen.
Een rommelige tafel, opvallende objecten, mensen die achter de spreker langslopen of een plant die precies achter iemands hoofd uitsteekt kunnen onbedoeld veel aandacht trekken.
Controleer daarom niet alleen wie er in beeld staat, maar kijk vóór de opname naar het hele kader.
Vraag jezelf af:
Ondersteunt deze omgeving mijn verhaal of leidt ze ervan af?
Een eenvoudige, rustige achtergrond is vaak voldoende.
4. Je begint zonder duidelijke kernboodschap
e hoeft niet voor iedere video een volledig uitgeschreven script te maken.
Wel helpt het om vooraf te weten wat je wilt vertellen.
Zonder duidelijke structuur ontstaan gemakkelijk lange antwoorden, herhalingen en zijwegen. Dat maakt de video moeilijker te volgen en zorgt later voor extra montagewerk.
Bepaal daarom vooraf:
Eén duidelijke hoofdboodschap per video werkt meestal beter dan vijf onderwerpen tegelijk proberen te behandelen.
Wil je hier uitgebreider mee aan de slag? In Starten met video voor je bedrijf vind je een praktisch stappenplan om doel, boodschap en opbouw vooraf te bepalen.
5. Je neemt alleen het pratende beeld op
Je hebt een interview of uitleg opgenomen en denkt dat je klaar bent.
Tijdens de montage blijkt vervolgens dat er weinig mogelijkheden zijn om het beeld af te wisselen.
Daarvoor gebruik je vaak B-roll: aanvullende beelden die laten zien waarover wordt gesproken.
Bij een fysiotherapeut kan dat bijvoorbeeld een oefening, behandelruimte of detail van een beweging zijn. Bij een welzijnsorganisatie kan het gaan om een activiteit, locatie of contactmoment.
Neem daarom na de hoofdopname enkele extra beelden op.
Maar maak B-roll niet omdat het “hoort”. Gebruik aanvullende beelden vooral wanneer ze iets verduidelijken of het verhaal visueel ondersteunen.
6. De opening van de video duurt te lang
Een logo, uitgebreide introductie en uitleg over wie je bent kunnen logisch voelen.
Voor de kijker is vooral één vraag belangrijk:
Waarom zou ik deze video blijven bekijken?
Maak daarom zo snel mogelijk duidelijk:
Je bedrijfsnaam en achtergrond kunnen daarna nog steeds aan bod komen.
Dit geldt vooral voor video’s die mensen tegenkomen tijdens het scrollen. Bij een langere instructievideo of interne video kan de opbouw uiteraard anders zijn.
7. Je filmt zonder vooraf na te denken over het gebruik
Een mooie horizontale opname is niet automatisch ideaal wanneer je later vooral verticale korte video’s wilt maken.
Andersom geldt hetzelfde.
Denk daarom vóór de opname na over waar het materiaal uiteindelijk terechtkomt.
Bijvoorbeeld:
Dat betekent niet dat je alles twee keer moet opnemen.
Je kunt bijvoorbeeld iets ruimer kaderen zodat er tijdens de montage ruimte blijft voor zowel een horizontale 16:9-versie als een verticale 9:16-versie.
Twijfel je welk formaat je als uitgangspunt moet nemen? In de keuze tussen verticaal en horizontaal filmen leg ik uit wanneer je beter in 9:16 of 16:9 filmt en waar je op moet letten als je beide formaten nodig hebt.
Weet je vooraf dat één opname voor meerdere contentvormen gebruikt moet worden? Dan is het slim daar al tijdens het filmen rekening mee te houden. Dat maakt later video repurposing een stuk eenvoudiger.
8. Je gebruikt effecten omdat ze beschikbaar zijn
Overgangen, zooms, bewegende teksten en effecten kunnen een montage versterken.
Maar meer effecten maken een video niet automatisch professioneler.
Te veel visuele prikkels kunnen juist afleiden van degene die spreekt of van de informatie die je wilt overbrengen.
Gebruik een effect daarom alleen wanneer het een functie heeft.
Bijvoorbeeld om een overgang duidelijk te maken, informatie te benadrukken, tempo aan te brengen of iets beter uit te leggen.
De montage moet de boodschap ondersteunen, niet ermee concurreren.
Wil je hier meer over weten? Lees ook De 4 geluidseffecten die een videomontage sterker kunnen maken voor voorbeelden van effecten die alleen werken wanneer ze bewust worden ingezet.
9. Je verwacht dat de spreker direct perfect voor de camera staat
Voor veel mensen voelt praten tegen een camera onnatuurlijk.
De eerste take kan daardoor wat gespannen zijn. Iemand praat sneller, zoekt naar woorden of let ineens heel bewust op iedere handbeweging.
Dat betekent niet dat de persoon niet geschikt is voor video.
Laat iemand eerst even oefenen zonder dat iedere poging “de definitieve opname” hoeft te zijn.
Een tweede take kan vervolgens al veel natuurlijker voelen.
Meer opnemen is overigens niet automatisch beter. Soms is de eerste spontane versie juist het sterkst. Lees hierover ook Waarom je eerste take vaak niet je beste is.
10. Je controleert niets voordat de echte opname begint
Een opname opnieuw maken omdat de boodschap niet helemaal lekker liep is vervelend.
Een hele opname opnieuw moeten doen omdat de microfoon niet werkte is nog vervelender.
Maak daarom vóór je begint altijd een korte test.
Controleer minimaal:
Bekijk en beluister de test daarna ook echt.
Een minuut controleren kan later veel tijd besparen.
Goede video begint met bruikbaar bronmateriaal
Je hoeft niet alles technisch perfect te beheersen om goede video’s te kunnen maken.
Voor veel ondernemers en organisaties zijn vier dingen veel belangrijker:
duidelijk beeld, verstaanbaar geluid, een heldere boodschap en voldoende bruikbaar materiaal.
Wanneer die basis goed is, heb je tijdens de montage veel meer mogelijkheden om een duidelijke en prettig kijkbare video te maken.
Ook smartphonebeelden kunnen daarbij prima werken. Twijfel je tussen filmen met je telefoon of een camera? Bekijk dan ook het kennisbankartikel Filmen met smartphone of camera.
Veelgemaakte misverstanden bij zelf filmen
“Ik heb eerst dure apparatuur nodig”
Niet per se.
Goed licht, verstaanbaar geluid en een rustige opname wegen vaak zwaarder dan de prijs van je camera.
Begin daarom liever met de apparatuur die je al hebt en verbeter eerst de grootste zwakke plek.
“Ik moet alles in één perfecte take opnemen”
Nee.
Een video kan prima uit meerdere takes of fragmenten bestaan. Juist tijdens de montage kunnen de sterkste stukken worden gecombineerd.
“Dat lossen we later wel op in de montage”
Soms wel, maar niet altijd.
Kleur, geluid, tempo en structuur kunnen vaak worden verbeterd. Een onscherpe opname, zwaar overstuurd geluid of een belangrijk shot dat helemaal niet is opgenomen, is veel moeilijker te herstellen.
Denk daarom al tijdens het filmen aan de montage.
Veelgestelde vragen over fouten bij video opnemen
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij zelf filmen?
Veel voorkomende problemen zijn slecht geluid, onrustige belichting, een afleidende achtergrond, onvoldoende voorbereiding en te weinig aanvullende beelden. Ook wordt soms pas na het filmen nagedacht over het formaat waarin de video gebruikt moet worden.
Heb ik professionele apparatuur nodig voor goede video?
Nee. Voor veel zakelijke video’s kun je prima beginnen met een recente smartphone of eenvoudige camera. Besteed vooral aandacht aan licht, geluid, stabiliteit en inhoud.
Moet ik altijd met een script werken?
Niet noodzakelijk. Bij spontane of korte content kunnen enkele kernpunten voldoende zijn. Bij langere uitleg of interviews helpt een duidelijke structuur wel om herhalingen en lange zijwegen te voorkomen.
Kan slechte video tijdens de montage worden verbeterd?
Tot op zekere hoogte. Tijdens professionele videomontage kunnen bijvoorbeeld kleur, geluid, timing, titels en structuur worden verbeterd. Een volledig onscherp beeld of zwaar beschadigd geluid kan echter niet altijd worden hersteld.
Hoe weet ik of mijn huidige video goed genoeg is?
Kijk niet alleen naar technische kwaliteit. Controleer ook of de boodschap duidelijk is, het geluid prettig te volgen is en de montage de inhoud ondersteunt.
Twijfel je daarover? Met de Gratis Videoscan kun je je bestaande video laten beoordelen op beeld, geluid, montage en boodschap.
Heb je al gefilmd en twijfel je over het resultaat?
Je hoeft niet direct opnieuw te filmen.
Soms is het bronmateriaal beter bruikbaar dan je zelf denkt en kan er tijdens de montage nog veel worden verbeterd.
Met mijn gratis videoscan laat je eerst je bestaande video beoordelen op beeld, geluid, montage en boodschap.
Je krijgt concrete verbeterpunten en weet daarna beter wat je zelf kunt aanpassen en waar professionele montage eventueel kan helpen.